پورتال سازمانی

پرتال سازمانی

پورتال هوشمند


    شنبه 6 مهر 1392

    تاثیر رژیم غذایی بر بهبود شکستگی استخوان شکستگی استخوان

    از جمله مهمترین آسیب‌های بدن است که بدنبال ضربه ایجاد میشود

     

     

    تاثیر رژیم غذایی بر بهبود شکستگی استخوان

     

    حلیمه شاداب زاده کارشناس مامایی و فاطمه شیخ کارشناس پرستاری

     

    بیمارستان فاطمه الزهرا شهرستان اشتهارد

     

    شکستگی استخوان از جمله مهمترین آسیب‌های بدن است که بدنبال ضربه ایجاد می‌شود.سالها طول می‌کشد تا یک شکستگی کاملاً جوش بخورد.عوامل زیادی در جوش خوردن شکستگی‌ها نقش دارند مانند سن بیمار، نوع استخوان شکسته شده، شدت نیرویی که به استخوان وارد شده و آن را شکسته است، صدمه نسج نرم همراه، باز یا بسته بودن شکستگی، وجود عفونت، بیماری‌های زمینه‌ای، تغذیه و داروهای مختلف.در این مقاله ضمن تعریفی مختصر از شکستگی و اشاره‌ای کوتاه به انواع شکستگی، رژیم غذایی موثر و مفید در جهت تسریع در بهبود شکستگی ارائه خواهد شد.

     

        شکستگی چیست؟از بین رفتن تداوم استخوان را شکستگی گویند؛ گاهی شکستگی بسیار واضح است در این حال ضربه موجب می‌شود استخوان به دو و یا حتی چند تکه کاملاً جدا از هم تبدیل شود. گاهی شدت ضربه وارده به حدی است که موجب خرد شدن استخوان می‌شود. گاهی هم ممکن است شدت ضربه کمتر بوده و فقط یک ترک مویی در استخوان ایجاد کند. پس با اینکه نام شکستگی طیف وسیعی از حالات را در بر می‌گیرد با این حال مشخصه‌ی مشترک تمامی آنها در این نکته است که بر اثر نیرویی که به استخوان وارد شده، تداوم ماده استخوانی در طول آن به هم خورده و شکل استخوان تغییر می‌کند.

     

    قدرت و سختی استخوان های بدن با هم متفاوت بوده و رفتار آنها در برابر نیروهای وارده فرق می‌کند. استخوان‌های ران و ساق (که در دسته استخوان‌های کورتیکال قرار میگیرند) چون تحت فشار وزن بدن هستند بسیار قوی و محکم بوده و تحمل زیادی نسبت به فشارهایی دارند که در طول محور به آنها وارد می‌شود ولی در مقابل نیروهایی که موجب خم شدن یا پیچش استخوان می‌شوند تحمل کمتری دارند. استخوان‌های اسفنجی مانند استخوان‌های مهره تحمل کمتری نسبت به فشار دارند. استخوان بچه ها قدرت ارتجاعی بیشتری نسبت به بالغین داشته و کمتر شکسته می‌شود و در صورت شکسته شدن هم شکل آن متفاوت است.همراه با شکسته شدن استخوان آسیب های دیگری هم به بافت های دیگر اندام (مانند:عضله،عصب،عروق،عضله،پوست و...) وارد می‌شود که گاهی اوقات شدت آن کم و گاهی زیاد است و در مواردی اهمیت این آسیب‌ها از شکستگی بیشتر است.

     

     رژیم غذایی در زمان شکستگی

     

    یک انسان بالغ با فعالیت فیزیکی متوسط، روزانه به 2500 کالری نیاز دارد که از طریق تغذیه تامین می‌شود، همین انسان در صورتی که دچار چند شکستگی شود میزان کالری مورد نیاز وی به 6000 کالری افزایش خواهد یافت که باید آن را از طریق تغذیه تامین کرد.

     

    اگر فردی از یک رژیم غذایی معمولی برخوردار باشد، ممکن است مواد غذایی که مصرف می‌کند به قدری موثر و غنی باشد که نیاز به درمان اضافه وجود نداشته باشد. لیکن اگر رژیم غذایی کم ویتامین، پروتئین و کلسیم باشد و علاوه بر آن فرد مبتلا به بیماری‌های مزمن دیگری باشد، استفاده از مکمل‌هایی چون ویتامین ث، کلسیم و منیزیم به ترمیم بهتر زخم کمک می‌کند. بدن برای ترمیم شکستگی نیاز به کربوهیدرات، پروتئین، چربی، ویتامین، مواد معدنی و آب دارد که در جدول ذیل به هر یک پرداخته خواهد شد.

     

    مواد موثر در بهبود شکستگی استخوان:

     

    ردیف
    نوع ماده
    مکانیسم تاثیر گذاری
    نمونه ها
    1
    کلسیم
    تسریع جوش خوردگی
    ماست کم چرب، ساردین، سبزیجات سبز، اسفناج، سویا، بادام زمینی
    2
    پروتئین
    افزایش جذب کلسیم از روده و افزایش نشستن کلسیم روی استخوان
    غلات، حبوبات، ماهی، گوشت مرغ
    3
    لیزین
    افزایش جذب کلسیم به استخوان
    سیب، شیر کم چرب، تخم مرغ، لوبیا، ماهی
    4
    روی
    کمک به ساخته شدن کال (جوشگاه شکستگی) و کمک به تولید پروتئین‌های استخوان ساز
    اسفناج، کلم بروکلی
    5
    ویتامین C
    ساخت کلاژن و بهبود زخم
    مرکبات
    6
    ویتامین K
    افزایش استخوان‌سازی
    کلم، کاهو، کلم بروکلی

     

    موارد مضر در بهبود شکستگی

     

     
    -              شکر موجب بهم خوردن تعادل بین فسفر و کلسیم می‌شود.
    -               گوشت قرمز به علت فسفر بالا موجب برداشت کلسیم از استخوان می‌شود.
    -               نوشابه‌های گازدار به علت کربنات و فسفر موجب برداشت کلسیم از استخوان می‌شوند. بعضی انواع نوشابه‌های گازدار، کافئین هم دارند که تاثیر مخرب آن را بر استخوان بیشتر می‌کند (کافئین موجب افزایش دفع کلسیم از ادرار می‌شود).
    -                شکلات حاوی مقادیر زیادی کافئین و شکر است که هر دو این مواد برای استخوان مضرند.
    -               روغن‌های جامد و شیر پرچرب هر دو حاوی چربی‌های اشباع شده حیوانی هستند و هر دو آنها برای استخوان مضرند.
    -                دارو‌های ضد درد: سلول‌هایی که در بافت‌های آسیب‌دیده هستند موادی به نام پروستاگلاندین از خود آزاد می‌کنند. این مواد ایجاد درد می‌کنند و داروهای ضد دردی مانند آسپرین، بروفن، دیکلوفناک و... موجب مهار این مواد می‌شوند. از طرف دیگر پروستاگلاندین‌ها در ترمیم بافت‌های آسیب دیده هم مهم هستند. پس مصرف داروهای ضد درد می‌تواند بهبود بافت‌ها و جوش‌خوردن شکستگی استخوان‌ها را به تاخیر بیندازد. البته مصرف استامینوفن این تاثیرات را نداشته و موجب بروز مشکلی در جوش خوردن شکستگی نمی‌شود.
    -                به طور قطع کسانی که سیگار می‌کشند شکستگی‌شان دیرتر جوش می‌خورد و احتمال جوش نخوردن استخوان آن‌ها بیشتر است. استخوان‌ها برای جوش خوردن نیاز به جریان خون بافتی دارند و سیگار موجب کاهش این جریان خون می‌شود.
    -             تاثیر کله پاچه بر جوش خوردن شکستگی استخوان یک برداشت عمومی است. هیچ مطالعه علمی مبنی بر تاثیر این غذا در بهبود شکستگی استخوانها انجام نشده است، بنابراین نمی‌شود آن را تایید کرد اما درباره بی تاثیر بودن آن نیز نمی توان با اطمینان سخن گفت. از یک طرف کله پاچه حاوی پروتئین بوده و در بهبود استخوان جوش خورده موثر است و از سوی دیگر باید توجه داشت که این غذا حاوی مواد چربی و ژلاتینی هم هست که ممکن است برای سلامت فرد مضر باشد و جذب کلسیم را دچار اختلال نماید.


    منابع

     

    1.     Mollon B, da Silva V, Busse JW, Einhorn TA, Bhandari, "Electrical stimulation for long-bone fracture-healing: a meta-analysis of randomized controlled trials", J Bone Joint Surg, November 2008

     

    2.     Drendel AL, Gorelick MH, Weisman SJ, Lyon R, Brousseau DC, Kim MK, "A randomized clinical trial of ibuprofen versus acetaminophen with codeine for acute pediatric arm fracture pain", Ann Emerg Med, October 2009

     

    3.     "Fracture and dislocation compendium", Orthopaedic Trauma Association Committee for Coding and Classification, 1996

     

    4.     Kushi LH, Lenart EB, Willett WC, "Health implications of Mediterranean diets in light of contemporary knowledge- Plant foods and dairy products" Am J Clin Nutr, 1995

     

    5.     Baran D, Sorensen A, Grimes J, et al. Dietary modification with dairy products for preventing vertebral bone loss in premenopausal women: a three-year prospective study. J Clin Endocrinol Metab 1989;70:264–70

     

    6.     Marsh, DR and Li, G, "The biology of fracture healing: Optimizing outcome", British Medical Bulletin, 1999

     

    7.فیروزه روزی طلب، بهار 1391، دانشگاه علوم پزشکی شیراز-مرکز فوریتهای جراحی شهید رجایی
     
     
    فایلها
     
     

     


    نظرات خود را بیان کنید

    لطفا توضيحات مورد نظر خود را وارد کنيد:
    متن پيام
    چگونه با شما ارتباط برقرار کنيم:
    ايميل شما:
    نام شما (انتخابي)
    تلفن:
    فاکس/نمابر:
      ارسال  پاک 

    5.4.0.0
    V5.4.0.0